生於心,如以縞裹朱;生於肺,如以縞裹紅;生於肝,如以縞裹紺;生於脾,如以縞裹栝樓實,生於腎,如以縞裹紫,此五藏所生之外榮也。色味當五藏:白當肺,辛,赤當心,苦,青當肝,酸,黃當脾,甘,黑當腎,鹹,故白當皮,赤當脈,青當筋,黃當肉,黑當骨。
Ngũ tạng chi khí, cố sắc kiến thanh như thảo tư giả tử, hoàng như chỉ thực giả tử, hắc như thượng thai giả tử, xích như phôi huyết giả tử, bạch như khô cốt giả tử, thử ngũ sắc chi kiến tử dã.
Thanh như thúy vũ giả sinh, xích như kê quan giả sinh, hoàng như giải phúc giả sinh, bạch như trư cao giả sinh, hắc như ô vũ giả sinh, thử ngũ sắc chi kiến sinh dã.
Sinh ư tâm, như dĩ cảo khoả châu; sinh ư phế, như dĩ cảo khoả hồng; sinh ư can, như dĩ cảo khoả cám; sinh ư tỳ, như dĩ cảo khoả quát lâu thực, sinh ư thận, như dĩ cảo khoả tử, thử ngũ tạng sở sinh chi ngoại vinh dã.
Sắc vị đương ngũ tàng: bạch đương phế, tân, xích đương tâm, khổ, thanh đương can, toan, hoàng đương tỳ, cam, hắc đương thận, hàm, cố bạch đương bì, xích đương mạch, thanh đương cân, hoàng đương nhục, hắc đương cốt.
Khí của năm tạng, nếu màu nhìn xanh như cỏ úa thì chết, vàng như chỉ thực (1) thì chết, đen như bồ hóng thời chết, đỏ như máu ứ thời chết, trắng như xương khô thời chết, đó là năm sắc thấy chết vậy.
Xanh như lông chim Trả thì sống, đỏ như mào gà thì sống, vàng như bụng cua thì sống, trắng như mỡ lợn thì sống, đen như lông quạ thì sống, đó là năm sắc thấy sống vậy.
Sinh từ Tâm, như lụa the bọc điều, sinh từ Phế, như lụa the bọc đỏ, sinh từ Can, như lụa the bọc biếc, sinh từ Tỳ, như bọc quả Qua Lâu (2), sinh từ Thận, như lụa the bọc tía, đó là vinh hoa ra ngoài của ngũ tạng vậy.
Màu vị ứng 5 tạng: trắng là Phế, vị cay; đỏ là Tâm, vị đắng, xanh là Can, vị chua, vàng là Tỳ, vị ngọt, đen là Thận, vị mặn, nên trắng ứng với da, đỏ ứng với mạch, xanh ứng với gân, vàng ứng với thịt, đen ứng với xương.
CHÚ THÍCH:
- Chỉ thực: tên loại thuốc làm từ vỏ quả họ cam quýt (Citrus aurantium), vị đắng, chua, tính hàn, chủ trị các bệnh về tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu, nôn mửa, rối loạn chức năng ruột, đồng thời có tác dụng hành khí, phá khí, hóa đờm, lợi tiểu, điều hòa huyết áp.
- Qua Lâu: Tên khoa học: Trichosanthes kirilowii Maxim, họ bầu bí, cây thân leo, sống lâu năm. Lá cây có hình trái tim, thường chia thành 5-7 thùy. Hoa màu trắng tinh khôi, có nhiều lông tơ mịn, rất đẹp mắt. Quả có hình cầu tròn, khi còn non có màu xanh, khi chín chuyển sang màu vàng cam hoặc đỏ tươi. Dùng làm dược liệu trong Y học cổ truyền.
Sửa bởi Lenam098: 27/05/2026 - 12:41
















