No replies to this topic

[ChuaTeSonLam]

Người hỏi nên làm địa đầu xà hay đuôi phượng thường là người mới đi làm vài năm, hoặc người đã đi lâu nhưng chưa từng đổi môi trường. Họ nhìn vị trí trước mắt rồi tưởng đó là cả cuộc đời. Thấy mình đứng đầu một nhóm nhỏ thì tưởng đã hơn người. Thấy mình phải đứng thấp ở một nơi lớn thì sinh tự ti. Đó đều là cái nhìn ngắn.

Trong công việc, địa đầu xà thường xuất hiện dưới nhiều dạng. Một trưởng nhóm vài ba người, một quản lý ở doanh nghiệp nhỏ, một người có tiếng trong một vòng quen biết hẹp. Lúc đầu họ cũng có năng lực, nhưng vì môi trường không đủ lớn, họ sớm cạn đối thủ, cạn thầy, cạn người phản biện. Không còn ai buộc họ phải học thêm, không còn ai dám nói thẳng. Từ đó, năng lực dừng lại, còn cái tôi thì lớn dần. Họ bận giữ quyền hơn là tạo giá trị. Khi thị trường thay đổi, công nghệ đổi mới, họ là người lúng túng nhất, dù chức danh vẫn còn.

Ngược lại, đuôi phượng là hình ảnh của những người bước vào môi trường lớn, nơi mà hôm nay giỏi, ngày mai đã thành bình thường. Một nhân viên mới vào công ty mạnh, một người chuyển ngành, một người từ tỉnh lẻ lên thành phố lớn làm việc. Ban đầu ai cũng bị choáng. Làm nhiều mà chưa được ghi nhận, nói ít mà bị soi lỗi. Cảm giác thua kém khiến nhiều người bỏ cuộc sớm. Nhưng người trụ lại được, sau vài năm nhìn lại, thường đã khác hẳn chính mình ngày trước.

Có những người từng làm “sếp” ở công ty nhỏ, khi sang môi trường lớn chấp nhận làm nhân viên bình thường. Người ngoài cười chê, nói họ tụt lùi. Nhưng chỉ họ mới biết, mỗi ngày được làm việc với hệ thống bài bản, được va chạm với người giỏi hơn, học được cách nghĩ và cách làm mà trước kia không có. Ba đến năm năm sau, những người ấy hoặc thăng tiến rất nhanh, hoặc đủ lực ra ngoài làm việc lớn, không còn quanh quẩn ở ao làng cũ.

Tuy nhiên, không phải cứ làm đuôi phượng là đúng. Ngoài xã hội có không ít người núp trong tập thể lớn để trốn trách nhiệm. Đi làm mười năm vẫn ở vị trí thấp, không phải vì môi trường không cho cơ hội, mà vì bản thân không dám gánh việc khó. Họ quen làm một mắt xích nhỏ, sợ quyết định, sợ sai, sợ bị nhìn mặt. Đuôi phượng kiểu này không phải đang học, mà đang ẩn nấp.

Thực tế cho thấy, người đi xa là người biết đổi vai đúng lúc. Khi chưa đủ lực, họ chấp nhận làm thấp để học. Khi đã đủ lực, họ không sợ đứng ra gánh việc. Họ không cố bám ghế ở một chỗ nhỏ chỉ để giữ danh xưng. Cũng không cam chịu đứng mãi một chỗ thấp chỉ vì sợ trách nhiệm. Họ nhìn vào năng lực thật của mình, không nhìn vào cái danh trước mắt.
Ngoài công việc, trong các mối quan hệ xã hội cũng vậy. Có người làm “địa đầu xà” trong nhóm bạn, trong cộng đồng nhỏ, quen được nghe lời, quen được nể. Nhưng ra ngoài xã hội lớn thì va đâu cũng đau, vì không còn ai nhường. Có người ban đầu chỉ là kẻ ít tiếng nói trong môi trường giỏi, nhưng nhờ chịu quan sát, chịu học, chịu sửa mình, dần dần lại trở thành người được tin cậy nhất.

Cái nguy hiểm nhất không phải là đứng thấp hay đứng cao, mà là đứng lâu ở một chỗ khiến mình không còn tiến. Khi công việc không còn làm mình sợ, không còn buộc mình học thêm, không còn khiến mình thấy mình thiếu, thì dù đang ở vị trí nào, cũng nên cẩn trọng. Rất có thể, mình đang là địa đầu xà mà không hay.

Người hiểu đời không hỏi nên làm địa đầu xà hay đuôi phượng. Họ hỏi môi trường này có còn làm mình lớn lên không. Nếu còn học được, họ sẵn sàng lùi. Nếu đã đủ lực, họ sẵn sàng tiến. Họ không sợ bị nhìn thấp trong ngắn hạn, cũng không ham được tung hô sớm.

Đến cuối cùng, xã hội không nhớ bạn từng đứng ở đâu, mà chỉ nhớ bạn làm được gì. Người từng chịu đứng thấp nhưng đi xa, vẫn hơn kẻ đứng cao mà không rời khỏi chỗ cũ. Đó không phải triết lý cao siêu, mà là thực tế lặp đi lặp lại mỗi ngày ngoài đời.

P/s: Bốc phét cuối ngày